Leer systeemdenken
Om jouw systemische intelligentie te reactiveren helpt het enorm om je analytisch denken onder de loep te nemen.
Vermoedelijk groeide ook jij op in een Westerse context en ben je onbewust grootgebracht met allerlei mentale modellen die afgeleid zijn van een ‘mechanistisch wereldbeeld’.
Volgens dit wereldbeeld is de aarde, of een organisatie, of een mens in zekere zin één grote ‘machine’ met allerlei onderdelen, die allemaal op zichzelf te bekijken zijn en waarvan de werking is te ontdekken, als je maar genoeg inzoomt.
Deze manier van denken is de afgelopen tweehonderd jaar gaan domineren in zo goed als alle wetenschappelijke disciplines en praktijken. Van de bedrijfskunde tot de medische wetenschappen, van de biologie tot het onderwijs en de bestuurskunde.
De moderne wetenschap toont aan hoezeer dit wereldbeeld mank gaat. Gelukkig zijn er inmiddels nieuwe, betere denkmodellen over hoe de wereld werkt. Denkmodellen die sterk aansluiten bij de eeuwenoude denkmodellen van inheemse volkeren en dus niet nieuw zijn.
Wat al die denkmodellen gemeen hebben is dat ze de aarde zien als één groot levend systeem, waarbij vooral kennis over de relaties tussen al het leven en niet leven op aarde, inzicht kan verschaffen in hoe dit systeem gezond kan blijven. En waarin wij als mensen integraal onderdeel zijn van dit web van leven.
De mentale discipline van het ‘systeemdenken’ is afgeleid van dit meer kloppende beeld van de werkelijkheid en is daarmee geschikter om complexe problemen te doorgronden, dan mechanistische denkmodellen waarin relatief simpele lineaire oorzaak en gevolg relaties prevaleren.
Ben jij al een systeemdenker?
Slechts weinig kinderen krijgen van jongs- af aan de gelegenheid om te leren systeemdenken. Onderwijsvernieuwer Guus Geisen werkt met leerkrachten en kinderen om hen te leren systeemdenken. Iets wat voor jonge kinderen heel logisch voelt, omdat ze hun systemische intelligentie nog niet kwijt zijn en de mechanistische denkmodellen nog niet aangeleerd hebben gekregen.
Kinderen van vijf kunnen al relationele diagrammen maken van de samenhangende oorzaken en gevolgen van problemen in hun klas, zoals de escalatie van een ruzie.
Heb jij nou niet leren systeemdenken als kind, in je studie of in de avonduren omdat je het zelf zo interessant vond? Ga dit dan toch doen. Het is het waard.
Aanbod
Green Bridges kan een introductie verzorgen in het systeemdenken voor jouw team, of een verdiepingssessie.
Eens in de zoveel tijd organiseert Green Bridges een openbare training systeemdenken. Stuur een mailtje om hier je interesse kenbaar voor te maken. Bij voldoende animo wordt een training van een dag gepland.
Wil je vast zelf aan de slag?
Benut dan het gratis systeemwoordenboek op deze site om je de beginselen van de taal van het systeemdenken eigen te maken. Kijk ook naar de boekentips over systeemdenken en sluit je een paar avonden op, om je eigen denken te scherpen.
